Chmutać

W serbskim přisłowje rěka jara mudrje: Nuza wuči chłóšćaka suche skórki chmutać. Što tón chłóšćak čini? Suche skórki chmuta? Zajimawe słowo – tute chmutać. Što pak to dokładnje je, zwotkel so słowo bjerje a kak bychmy to do němčiny přełožili? Naše chmutanje woznamjenja wěste wašnje kusanja ze začinjenej hubu a z połnej koncentraciju. W słownikach jewi so naše słowo ze wšelakimi němskimi wotpowědnikami. Sprěnja je to wězo „kauen“, ale tež „knabbern, knuspern“, bóle powšitkownje „verzehren“ a na kóncu tež hišće „mümmeln“. Eksistuje tež wotwodźene schmutać – někak to samsne kaž ‚zjěsć‘, ale bóle ekspresiwne – tole pokazuja tež němske wotpowědniki „verdrücken, verspachteln, auffuttern“. Tak móžemy rjec: Lědma běchmy so dohladali, da běchu dźěći swoje poprjancy hižo schmutali. Ale zwotkel so naše chmutać bjerje – hornjoserbska specialita, kotruž delnjoserbšćina njeznaje? W etymologiskim słowniku namakamy wujasnjenje. Je to tak mjenowana onomatopeja, to rěka słowo, kotrež napodobnja zwuk, w tym padźe při kusanju – a to woprawdźe trjechi: Hdyž spytaće za serbšćinu rědki nazwuk chm- něšto razow zasobu wospjetować, tak skoro hižo chmutaće.

S. Wölkowa

temy: regionalne rozdźěle w serbšćinje, pochad słowow

klučowe słowa: pochad, onomatopoetikum

hesła: chmutać, mümmeln, kauen, knabbern, knuspern, verzehren